۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ - بر اساس یک پژوهش مقدماتی، مستقل و جدید که در نشست‌های علمی انجمن قلب آمریکا (AHA) در سال ۲۰۲۶ ارائه شد، داروهای GLP-1(آنالوگ‌های گیرنده پپتید ۱ شبه گلوکاگون) که در حال حاضر برای کاهش وزن محبوب شده‌اند، ممکن است در افراد مبتلا به پیش‌دیابت، نسبت به داروی استاندارد پیشگیری از دیابت (متفورمین)، به پیشگیری از دیابت نوع ۲ و کاهش خطر حمله قلبی و سکته مغزی کمک بیشتری کنند. این نشست که از ۶ تا ۹ نوامبر در شیکاگو برگزار می‌شود، یکی از برترین مراجع جهانی برای تبادل آخرین پیشرفت‌های علمی، پژوهش‌ها و به‌روزرسانی‌های بالینی مبتنی بر شواهد در علوم قلبی-عروقی است.

این مطالعه که سوابق سلامت بیش از ۲۵۰,۰۰۰ بزرگسال مبتلا به پیش‌دیابت و چاقی را بررسی کرده است، از بزرگ‌ترین مطالعات برای ارزیابی تأثیر داروهای  GLP-1در مقایسه با متفورمین محسوب می‌شود؛ متفورمین در حال حاضر استاندارد طلایی و خط اول درمان برای پیشگیری از دیابت و کنترل دیابت نوع ۲ (در کنار اصلاح سبک زندگی) است.

دکتر وینیسوس د سوسا بارزون سرا، نویسندهٔ این مطالعه، خاطرنشان کرد که بیشتر تحقیقات قبلی روی داروهای GLP-1 متمرکز بر افرادی بوده که در مرحله دیابت نوع ۲ قرار داشتند. اما این مطالعه، مرحله اولیه یعنی «پیش‌دیابت» را بررسی کرده و تأثیر داروهای  GLP-1را بر قند خون و خطر ابتلا به سکته قلبی و مغزی ثبت کرده است.

در مرحله پیش‌دیابت، سطح قند خون بالاتر از حد نرمال است اما به اندازه کافی بالا نیست که بتوان آن را دیابت تشخیص داد. طبق آمارهای سال ۲۰۲۶ انجمن قلب آمریکا، نزدیک به ۴۰ درصد از بزرگسالان ایالات متحده دچار پیش‌دیابت هستند. همچنین آمار موسسه ملی سلامت (NIH) نشان می‌دهد که سالانه تا ۱۰ درصد از این افراد به دیابت نوع ۲ مبتلا می‌شوند.

دکتر سرا، پژوهشگر بخش پزشکی قلبی-عروقی در مایو کلینیک (آریزونا)، می‌گوید: «خبر خوش در مورد پیش‌دیابت این است که هنوز امکان بازگشت از این مرحله و جلوگیری از پیشرفت بیماری وجود دارد. این تحقیق ممکن است از این ایده حمایت کند که برای برخی بیماران، داروهای  GLP-1را در مراحل اولیه در نظر بگیریم، به جای اینکه منتظر بمانیم تا دیابت نوع ۲ در آن‌ها مستقر شود.»

در این تحلیل نیمی از شرکت کنندگان از داروهای مبتنی بر GLP-1شامل سماگلوتاید (semaglutide)، تیرزپاتاید (tirzepatide)، لیراگلوتاید (liraglutide) یا دولاگلوتاید (dulaglutide) استفاده می‌کردند، در حالی که نیمی دیگر از متفورمین استفاده می‌کردند.

یافته‌های اصلی مطالعه چه بود؟

در مقایسه با کسانی که متفورمین مصرف می‌کردند، شرکت‌کنندگانی که داروهای  GLP-1مصرف می‌کردند موارد زیر را نشان دادند:

·  ۱.۵ برابر احتمال بیشتر برای بازگشت سطح قند خون بالا به سطح نرمال؛

·  ۳۱ درصد کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲؛

·  ۴۱ درصد کاهش خطر مرگ‌ومیر به هر علتی.

همچنین داروهای  GLP-1با موارد زیر مرتبط بودند: ۱۵٪ کاهش حمله قلبی، ۲۰٪ کاهش سکته مغزی، ۲۵٪ کاهش نارسایی قلبی و ۸٪ کاهش فیبریلاسیون دهلیزی (AFib) که نوع شایعی از بی‌نظمی ضربان قلب است.

دکتر سرا توضیح داد: «تأثیر اصلی این یافته‌ها بر فرآیند تصمیم‌گیری مشترک بین پزشک و بیمار برای بررسی گزینه‌های درمانی مختلف خواهد بود. متفورمین همچنان یک انتخاب خط اول است؛ چون ایمن، ارزان و دارای سابقه طولانی است. هدف این نیست که یک دارو را جایگزین دیگری کنیم، بلکه هدف این است که گزینه‌های بیشتری را با بیماران خاص در میان بگذاریم.» وی همچنین تأکید کرد که اصلاح سبک زندگی (رژیم غذایی و ورزش) همچنان بخش ضروری درمان است.

دکتر رابرت اکل، رئیس سابق انجمن قلب آمریکا، ضمن تأیید این یافته‌ها گفت: «این نتایج غافلگیرکننده نیست؛ احتمالاً مزایای مشاهده شده به دلیل کاهش وزن بیماران است که خود عاملی برای پیشگیری از دیابت و بیماری‌های قلبی است. با این حال، هزینه‌ها و دسترسی به این داروها فاکتورهای مهمی هستند.»

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/glp-1-meds-linked-to-lower-diabetes-heart-risks-than-standard-diabetes-prevention-med-study-182934